Regiodag 2026, 26 september Spangeren en Dieren
's Ochtends was er een gezellig samenkomen in De Kerkhorst te Spangeren. Na koffie met lekkers bij de inloop werden we door Joop Rodenburg welkom geheten. Het zg. HOHO-ensemble o.l.v. Jos Vlietstra en Arie Schüller m.m.v. Gerard Zwart en Joop Rodenburg speelden op vier kofferharmoniums 'From Greenland’s icy mountains' van Arthur Berridge (1855-1932) en een 'Marche' van Jacques Louis Battmann (1818-1886). Het eerste stuk is gebasserd op een lied en dat mochten de aanwezigen ook meezingen (een blad met de Nederlandse tekst van Isaac da Costa en de muziek was aan de bezoekers gegeven). Het eerste couplet van het lied kwam van een klein draaiharmonium, dat Arie Schüller meegenomen had en waarvan de muziek op een rol stond. Alle foto's zijn van Bert Visser (BV) en Joop Rodenburg (JR).
|
01 JR Arie Schüller met draaiharmonium |
02 JR Arie Schüller met draaiharmonium |
03 BV Welkom door Joop Rodenburg |
|
04 BV Arie Schüller met draaiharmonium bij het 1e couplet van lied |
05 BV Arie Schüller met draaiharmonium bij het 1e couplet van lied |
06 BV Arie Schüller met draaiharmonium bij het 1e couplet van lied |
|
07 JR Het HOHO-ensemble |
08 BV Het HOHO-ensemble |
09 JR Het HOHO-ensemble |
|
10 BV Het HOHO-ensemble |
11 BV Het HOHO-ensemble |
12 BV Het HOHO-ensemble - Jos Vlietstra |
|
13 BV Het HOHO-ensemble - Arie Schüller |
14 BV Het HOHO-ensemble - Gerard Zwart |
15 BV Het HOHO-ensemble - Joop Rodenburg |
|
16 JR Het HOHO-ensemble |
Na de (vooral gezellige!!!) uitvoering van deze twee muziekstukken |
17 BV Arie en Nel Schüller
|
|
18 BV Norbert Kottenstede met zijn vrouw bij Joop Rodenburg |
Nu was het tijd voor de lunch. Aangeboden door de HVN en verzorgd door Eefje en Martha. Er waren mosterdsoep en tomaten-paprikasoep en verschillende sandwiches en ander lekkers... alles uitstekend vers klaargemaakt door deze dames. Voortreffelijk geregeld! |
19 BV Martha en Eefje verzorgen de lunch |
|
20 JR Genieten van de lunch en natuurlijk veel babbelen |
21 BV Martha Rodenburg serveert de soep |
22 BV Een vereniging is voor verenigen |
Na de lunch ging de groep naar Dieren waar de werkplaats van Louis Huivenaar is. Een indrukwekkend pand, dat bommetje vol met harmoniums stond. Velen ongerestaureerd, anderen altijd nog goed bespeelbaar en te koop.
Via de achterkant kon iedereen naar binnen en alles bekijken. Louis heette ons welkom en begon op zijn kenmerkende manier vol humor te vertellen. Het ging vooral over het begrip: restaureren. Op dat gebied is Louis Huivenaar een authoriteit - wereldwijd krijgt hij opdrachten. Het verschil tussen repareren en restaureren is bijzonder groot. Wanneer er iets het niet (goed) doet kun je dat repareren. De functionaliteit is daarbij het belangrijkste - hoe, dat is van minder belang: als je na herstel er maar op kunt spelen. Bij restauratie komt er veel meer om de hoek kijken. Dan wordt geprobeerd een instrument tot in detail, onderdeel voor onderdeel weer zo te laten zijn als het bedoeld was; dan is het instrument weer als nieuw.
Wanneer men een groot kerkorgel restaureert, dan moet er vaak voor tonnen neergeteld worden: het zijn enorme klussen, waar vele maanden werk inzitten. Maar dat heeft men er doorgaans beslist voor over. Ook de restauratie van een piano of een klavecimbel kan in de duizenden euro's komen te zitten. En dat is voor een harmonium niet anders! Ook een harmonium is een complex instrument met vele onderdelen, die bij elkaar passen.
Welke tongen zijn er toegepast, welke leersoorten en van welke dikte, welke verschillende houtsoorten worden er waar in het harmonium toegepast? Ja, zelfs: welke viltsoorten en andere materialen zijn er toegepast? Ivoor op de toetsen? Dat kan een probleem zijn bij export. Of is origineel tropisch palissander gebruikt - een houtsoort, die tegenwoordig niet meer toegepast mag worden?
Dan is het geen wonder, dat er voor de restauratie van een harmonium duizenden zo niet tienduizenden euro's betaald moet worden. Dat staat niet in verhouding ten aanzien van een instrument dat op marktplaats voor enkele tientjes gekocht is. Dat is alleen interessant, wanneer het harmonium een grote waarde heeft: muzikaal omdat het een instrument van topklasse is en/of emotioneel. Louis Huivenaar vertelde op deze dag aan de groep wat de restauratie van een Orgue-Celeste van Mustel (de combinatie van een zg. Kunstharmonium en een celesta - een soort klokkenspel) inhoudt. Dit type harmonium behoort tot de "Rolls Royces" van de harmoniuminstrumenten en de restauratie is die van het Orgue-Celeste van het Orgelpark in Amsterdam. Dit instrument staat al zo'n 20 jaar in het Orgelpark, maar klonk nooit zoals het zou moeten klinken: meestal namen professionele harmoniumspelers als Dirk Luijmes en Bart Rodyns hun eigen instrumenten mee. De Orgue-Celeste was uit Engeland gekomen en was erbarmelijk 'gerestaureerd', waarbij veel fouten gemaakt zijn. Een enorme klus dus voor Louis.
|
23 BV In de werkplaats van Louis Huivenaar |
24 BV In de werkplaats van Louis Huivenaar |
|
|
25 BV Louis Huivenaar |
26 BV Louis Huivenaar |
27 BV Louis Huivenaar |
|
28 BV Louis Huivenaar |
29 BV Louis Huivenaar bij een aantal harmonina's |
30 BV Harmonina's |
|
31 JR Louis Huivenaar over restaureren..ook van iets kleins als |
32 BV Louis Huivenaar over een gevaarlijk scherp snijapparaat |
33 BV Louis Huivenaar over restaureren |
|
34 JR Louis Huivenaar vertelt over speciaal vilt van een bepaalde |
35 JR Louis Huivenaar over diverse leersoorten |
36 BV Louis Huivenaar met een portatief, |
|
37 BV Louis Huivenaar bij de Orgue-Celeste van het Orgelpark |
38 JR Gerard Zwart aan de Orgue-Celeste van het Orgelpark |
39 JR Louis Huivenaar demonstreert hier |
|
40 JR De groep luistert naar Louis Huivenaar |
41 BV Opengeklapt Mustel Kunstharmonium, |
42 BV Louis Huivenaar toont slechte onderdelen |
|
43 BV Slecht hout uit de Orgue-Celeste van het Orgelpark: |
44 BV Dit lijkt op het oog goed, maar de toegepaste planken |
45 BV Jaap Bos en Arie Griffioen luisteren met aandacht; |
|
46 BV En zo kan Louis doorgaan... |
47 BV ...de klaagzang gaat door - huilen met de pet op |
48 BV Slecht behandelde tongen uit de Orgue-Celeste |
|
49 BV En dan is er koffie of thee met een lekkere luchtige cake |
50 JR Louis Huivenaar over een van zijn bijzondere harmoniums |
51 JR En dan is er nog dit mooie schildje |
Na het verhaal van Louis over het restaureren werd één ding duidelijk: restaureren vraagt tijd, gespecialiseerde kennis en een ambachtelijke instelling die bekend is van vakkundige restaurateurs. En dat kost geld. Is Louis Huivenaar duur? In verhouding met diegenen die repareren lijkt dat misschien wel, maar vergeleken met restaurateurs van muziekinstrumenten in het algemeen zijn zijn prijzen realistisch. Alle waar is naar zijn geld. De volgende video, samengesteld uit korte klankimpressies, foto's en enkele videoshots, geven een beknopt overzicht van deze restauratie.
De vrouw van Louis had gezorgd voor een overheerlijke cake en Martha en Eefje waren ook nu weer van de partij om de pauze goed te vullen!
Hierna volgde een rondleiding door het magazijn, waarbij Louis toelichtte: "Oh ja, dit is ook een heel bijzonder instrument...hier is een grappig verhaal over te vertellen!"
Het was al half vijf geweest toen de laatsten - volledig verzadigd zo niet overprikkeld - huiswaarts gingen.



















































